Optimaal Leven in coronatijd

Overig nieuws

Judith Meerstra  is regiebehandelaar bij het Optimaal Leven team in Assen. Ze is kort in haar antwoord op de vraag hoe ze deze tijd ervaart: “pittig”. En dat geldt zeker voor een aantal cliënten. “Zij ervaren deze tijd als heel confronterend.” Over de coronatas, de overlijdensvraag, maar ook over zingeving en nieuwe kansen.

Dat de wereld is veranderd met het coronavirus is een understatement. “Het is iedere dag weer opnieuw bekijken voor welke uitdagen we staan, hoe we de cliënten zo goed mogelijk kunnen volgen” licht Judith toe. Dat ‘volgen’ gebeurt inmiddels voor een deel via beeldbellen. Los van soms de technische hobbels is dat niet voor iedereen een uitkomst. “Voor een aantal cliënten is het confronterend zichzelf terug te zien in beeld.” Dan maar gewoon bellen, maar dat heeft ook nadelen. “Je mist duidelijk het non-verbale aspect. Aan het eind van het gesprek vat ik altijd het gesprek samen, of ik de signalen goed heb doorgekregen.” Ze ervaart het als vermoeiend, extra intensief. Maar het is niet anders. Ze is allang blij dat ze, samen met de collega’s uit het Optimaal Leven team (met name afkomstig uit VNN en Cosis), de cliënten in beeld heeft. Nee, tot nu toe is niemand onder de radar verdwenen.

Coronatas

En is (beeld)bellen geen optie, of is er meer urgentie, dan is een afspraak in buurtcentrum De Componist in Assen altijd een optie volgens Judith. “Het is dubbel. Er zijn nu geen activiteiten in het centrum. Het is leeg, op de beheerder na. Maar dat geeft tegelijk letterlijk de ruimte om daar af te spreken.” Of, wanneer de situatie daarom vraagt, bezoek aan huis. Dat kan. Dan gaat ze met de coronatas op pad. Daarin zit de benodigde beschermende kleding. “Je spreekt van tevoren af.” Het is mooi om te zien dat cliënten zelf maatregelen treffen. “Ze hebben handgel in huis, de klink van de deur schoongemaakt, of de deur staat al open.” Een gesprek in de tuin of een wandeling is ook een optie, maar dat is toch niet optimaal. “Dan is er al snel het gevoel dat iemand kan meeluisteren.”

Angst

Het is veelal een kwetsbare doelgroep bij wie angst in toenemende mate een deel van hun leven uitmaakt. Angst om zelf besmet te raken, of een familielid. Of een dubbel gevoel van relativeren: ‘er verandert niet zoveel. Ik zat toch al in isolatie’. Maar toch: “Deze crisis leidt tot ander coping gedrag. Niet een paar keer per dag naar de kringloopwinkel, of de supermarkt. ‘Hoe kom ik nu aan mijn alcohol?’.” Of een stapje verder, aldus Judith: “Dan spreek je iemand met suïcidaal gedrag. Gelukkig is dan de afspraak bij De Componist mogelijk. Dat werkt geruststellend. Zien en elkaar kunnen spreken.”

Er is zoveel mogelijk contact met naastbetrokkenen. Ook voor hen is het een lastige tijd. Veel familieleden zijn ‘uit beeld’. Of die cliënt met een eigen bedrijf, dat op het punt staat failliet te gaan. “En twee ouders van beiden in de 80.” Er is voor hen veel veranderd in korte tijd.

Gevraagd naar de grootste verandering voor Judith zelf en de cliënten zelf, stelt ze: “De eerste drie weken gaat nog wel. Dat kan voelen als een soort vakantie, dat je in die periode geen contact hebt met je behandelaar. Dat ken je wel. Maar die periode erna, waar we nu inzitten. Voor veel mensen valt de dagbesteding wel, de structuur. Je merkt dat in een aantal situaties dag- en nachtritme omdraaien.

Overlijdensvraag

Het is, zoals gesteld, een kwetsbare doelgroep. Veel meer dan voorheen stellen Judith en collega’s de overlijdensvraag. ‘Heb je je overlijden geregeld?’ “Het laatste wat je wil is dat een cliënt in isolement eenzaam overlijdt. Dat is al erg – en gelukkig nog niet gebeurd – maar dat er dan niets is geregeld.” Over het algemeen reageren cliënten goed op de vraag, zo ervaart ze. Hoe dubbel het ook is, het is tegelijk een onderwerp om ‘vast’ mee te nemen in de toekomst. Dat geldt voor meer. “Het hele Carify en e-health komt in een ander daglicht te staan. Het kost nu extra energie, ook richting de cliënten, maar het levert tegelijk extra kennis op, over andere vormen van behandelen. Maar ook voor zingeving. Het is enerverend.”

Goede sfeer

De sfeer binnen het Optimaal Leven team omschrijft ze als goed. “We proberen altijd met drie teamleden aanwezig te zijn, waarbij we altijd kijken naar de samenstelling. Voor ieder teamlid is dit een andere tijd, maar we proberen er het beste van te maken.” De samenwerking met directe partners verloopt goed. “Als er een indicatie is dat het voor kinderen in de thuissituatie onveilig is, dan regelen we dat er opvang vanuit school is”.

Het is een pittige tijd, maar ze redt zich wel. Het gesprek is ten einde. Ze is thuis, eind van de middag. Daar wacht het thuiswerk voor de kinderen. Ja, het is een pittige tijd, maar ‘we proberen er onderling het beste van te maken’.